Τετάρτη, 4 Ιουνίου 2014

Ο Σαίξπηρ και η επανάσταση της επιστήμης

Ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ ( 1564 –1616 ) έζησε σε μια αρκετά σημαντική εποχή, η οποία σηματοδοτεί το πρώτο στάδιο της Επιστημονικής Επανάστασης και την έκρηξη των νέων ιδεών που άρχισαν να κυριαρχούν στη Δυτική σκέψη, όταν οι αντιλήψεις και οι ιδέες του Μεσαίωνα άρχισαν να υποχωρούν και να δίνουν τη θέση τους σε νεότερες.
Ανάμεσα στις εμβληματικές φιγούρες της νέας εποχής ήταν, σαφώς, ο Γαλιλαίος (1564-1642) και η μεθοδική, ορθολογική σκέψη του, αλλά και ο σκεπτικιστής Γάλλος δοκιμιογράφος Μονταίνιος (1533-1592).
Στο νέο βιβλίο του με τίτλο The Science of Shakespeare: A New Look at the Playwright’s Universe (Εκδ.Thomas Dunne Books) ο δημοσιογράφος επιστημονικών θεμάτων Dan Falk εξερευνά τη σύνδεση του θρυλικού θεατρικού συγγραφέα με το πνεύμα της Επιστημονικής Επανάστασης, υποστηρίζοντας ότι ο Σαίξπηρ επηρεάστηκε από την επιστήμη, ιδιαιτέρως από τα νέα επιτεύγματα της αστρονομίας και της παρατήρησης των άστρων. Ο Dan Falk διαπιστώνει, ανάμεσα σε άλλα, ότι ο Σαίξπηρ άρχισε να παρατηρεί την ανθρώπινη φύση με την ίδια προσήλωση που οι αστρονόμοι της εποχής μελετούσαν τον έναστρο ουρανό.

Ο συγγραφέας δεν κάνει γενικόλογες διαπιστώσεις. Aναζητά τις επιρροές που πιθανόν δέχτηκε ο Σαίξπηρ από τους σημαντικότερους στοχαστές της Αναγέννησης: τον Βρετανό μαθηματικό και αστρονόμο Tomas Digges που ζούσε στην ίδια γειτονιά με τον κορυφαίο δραματουργό, τον Thomas Harriot, που είναι γνωστός και ως «Άγγλος Γαλιλαίος», αφού είχε στρέψει το τηλεσκόπιο του στον ουρανό πριν από τον Γαλιλαίο, τον Δανό αστρονόμο Τύχο Μπράχε, του οποίου το κάστρο-παρατηρητήριο με θέα το Έλσινορ επελέγη από τον Σαίξπηρ ως τόπος δράσης στον «Άμλετ», αλλά και τον Γαλιλαίο: οι αστρολογικές παρατηρήσεις του εντοπίζονται, σύμφωνα με τον Falk, σε ένα από τα τελευταία και παραγνωρισμένα έργα του Σαίξπηρ, τον Κυμβελίνο.
Ο Falk αναφέρεται σε μια σκηνή μεγάλης συμβολικής δύναμης, στην τελευταία πράξη του ρομαντικού δράματος, όπου ο Σαίξπηρ εμφανίζει πρώτη φορά στο κοινό τον Δία. Αν και αρκετοί χαρακτήρες στα έργα του Σαίξπηρ τον επικαλούνται, ο Δίας δεν κάνει ανάλογη εμφάνιση σε άλλο έργο του δραματουργού. Ο θεός δεν εμφανίζεται μόνος του. Κάτω από αυτόν οι θεατές βλέπουν τέσσερα φαντάσματα να κινούνται σε έναν κύκλο… «Θα μπορούσαν αυτά τα φαντάσματα να αντιπροσωπεύουν τα τέσσερα φεγγάρια του Δία που είχαν ανακαλυφθεί εκείνη την εποχή από τον Γαλιλαίο;», αναρωτιέται ο Dan Falk.
Στο βιβλίο αναζητούνται μεθοδικά αρκετές ακόμα σχέσεις ανάμεσα στον κόσμο του Σαίξπηρ και της Επιστήμης, για να τονιστεί ο τρόπος που οι επιστημονικές ανακαλύψεις επηρέασαν τις αντιλήψεις των ανθρώπων για τη φύση, την τέχνη, τη δημιουργία και την ίδια μας την ύπαρξη.
           


Άλλα θέματα

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...