Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016

Κοσμική σκόνη εντοπίστηκε στις ταράτσες κτιρίων

Σωματίδια σκόνης κοσμικής προέλευσης που πέφτουν από τον ουρανό, ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά στις στέγες και στις ταράτσες κτηρίων του Όσλο και του Παρισιού. Η σκόνη αυτή μπορεί να έχει ηλικία όση και το ηλιακό μας σύστημα, δηλαδή γύρω στα 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια. Τέτοια αρχέγονη σκόνη συνήθως ανακαλύπτεται στην παρθένα Ανταρκτική, αλλά κρύβεται ανακατεμένη και στην κοινή σκόνη μιας μεγαλούπολης.
Οι ερευνητές από τη Βρετανία, τη Νορβηγία και το Βέλγιο, με επικεφαλής τον Μάθιου Γκεντζ του Τμήματος Γεωεπιστημών και Μηχανικής του Imperial College του Λονδίνου εξέτασαν 300 κιλά σκόνης που πήραν δειγματοληπτικά από τις στέγες των ευρωπαϊκών πόλεων.

Χρησιμοποιώντας μαγνήτες για να απομονώσουν τα κοσμικά σωματίδια που περιέχουν μέταλλα, εντόπισαν 500 σωματίδια κοσμικής σκόνης. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ήδη από τη δεκαετία του 1940 ότι η κοσμική σκόνη πέφτει στον πλανήτη μας, αλλά δεν πίστευαν ότι θα ήταν δυνατό να τη βρουν ανάμεσα στα εκατομμύρια σωματίδια της γήινης σκόνης (σαν να ψάχνεις ψύλλους στα άχυρα...), παρά μόνο σε πεντακάθαρα μέρη όπως η Ανταρκτική ή τα βάθη των ωκεανών.
Στο παρελθόν διάφοροι άνθρωποι είχαν ισχυρισθεί ότι βρήκαν κοσμική σκόνη στην αυλή τους, αλλά όταν ακολούθως έγιναν επιστημονικές αναλύσεις, αποδείχθηκε πάντα ότι επρόκειτο για... ταπεινή γήινη σκόνη. Όμως αυτή τη φορά, οι επιστήμονες πέτυχαν «τζακπότ» ψάχνοντας στις στέγες!
Η κοσμική σκόνη είναι μικρά κομμάτια ύλης που έφτασαν στη Γη από το διάστημα. Είναι γνωστοί και με το όνομα μικρομετεωρίτες, ενώ κατάφεραν να φτάσουν στην επιφάνεια του πλανήτη, αφού «επέζησαν» από την ατμοσφαιρική τριβή.

«Από τη δεκαετία του 1940 γνωρίζουμε πως καταφθάνει συνεχώς κοσμική σκόνη», λέει στην ιστοσελίδα του Imperial ο Γκενζ. «Μέχρι τώρα όμως, θεωρούσαμε πως δεν μπορούμε να την ανιχνεύσουμε ανάμεσα σε εκατομμύρια γήινα σωματίδια, παρά μόνο σε περιβάλλοντα που δεν υπάρχει σκόνη, όπως η Ανταρκτική και ο βυθός των ωκεανών».
Οι κόκκοι που βρήκαν είχαν μορφοποιηθεί από την έντονη θερμότητα που αναπτύχθηκε στη μάζα τους, λόγω της ατμοσφαιρικής τριβής. Αν και συνήθως τα σωματίδια αυτά είναι εξαιρετικά μικρά, με διάμετρο περίπου 0,01 χιλιοστά, τα δείγματα που εντοπίσθηκαν είναι ελαφρώς μεγαλύτερα, με διάμετρο περίπου 0,03 χιλιοστά.

Επίσης, η κρυσταλλική τους σύνθεση παραπέμπει σε κοσμική σκόνη που έπεσε στη Γη τον Μεσαίωνα. Αντίθετα, δείγματα κοσμικής σκόνης που έχουν βρεθεί στην Ανταρκτική, και εκτιμάται πως έφτασε στον πλανήτη μας πριν από εκατομμύρια χρόνια, έχουν διαφορετική κρυσταλλική σύνθεση.
Παρόλο που ο λόγος δεν είναι γνωστός, οι ερευνητές υποθέτουν ότι αυτό οφείλεται στις μεταβολές της κίνησης των πλανητών του Ηλιακού Συστήματος. Έτσι, σε διάστημα εκατομμυρίων ετών, αλλάζει ελαφρώς η τροχιά των πλανητών γύρω από τον Ήλιο, κάτι που επηρεάζει τη βαρύτητα που ασκεί στην ύλη που τον περιβάλλει.Με βάση το σχήμα και το μέγεθος των σωματιδίων, ο Γκενζ εκτιμά πως «τρύπησαν» τη γήινη ατμόσφαιρα με ταχύτητα περίπου 12 χλμ./ώρα, δηλαδή πως είναι από τους πιο γρήγορους μικρομετεωρίτες που έφτασαν στον πλανήτη.
Επίσης, με βάση τη συχνότητα καθαρισμού των οροφών και τον ρυθμό οξείδωσης των μεταλλικών συστατικών των σωματιδίων, οι ερευνητές εκτιμούν πως κατέληξαν στη γήινη επιφάνεια μέσα στα τελευταία έξι χρόνια.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ανακάλυψή τους σημαίνει πως ανάλογα διαστημικά σωματίδια μπορούν να βρεθούν οπουδήποτε στον πλανήτη. Κάτι που σημαίνει πως πολλαπλασιάζονται οι «πηγές» που μπορούν να αξιοποιήσουν οι επιστήμονες, ώστε με την ανάλυση κοσμικής σκόνης να κατανοήσουν ακόμη καλύτερα πώς εξελίχθηκε το Ηλιακό Σύστημα.Η κοσμική σκόνη στην πόλη έχει διάμετρο 0,3 χιλιοστά (περίπου τριπλάσια από αυτή που έχει βρεθεί στην Ανταρκτική) και εκτιμάται ότι εισήλθε στη γήινη ατμόσφαιρα με μεγάλη ταχύτητα 12 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Η ανακάλυψη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Geology».

             

Πηγή: ΑΜΕ ΑΠΕ

Άλλα θέματα

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...