Σαν σήμερα: 14 Μαρτίου 1835 – Γεννήθηκε ο αστρονόμος Σκιαπαρέλι που πρώτος υποστήριξε την ύπαρξη ζωής στον Αρη
ΟΤζοβάνι Βιρτζίνιο Σκιαπαρέλι γεννήθηκε στο Σαβιλιάνο της Ιταλίας. Το 1854 πήγε στο Βερολίνο για να σπουδάσει αστρονομία υπό τον Γιόχαν Ενκε. Δύο χρόνια αργότερα διορίστηκε βοηθός παρατηρητής στο Αστεροσκοπείο Πούλκοβο, στη Ρωσία, ενώ το 1860 διορίστηκε στο Αστεροσκοπείο Μπρέρα στο Μιλάνο.
Μάλιστα, το 1862 ανέλαβε διευθυντής του, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1900. Ο Σκιαπαρέλι προχώρησε σε σημαντικές ανακαλύψεις. Το 1861 ανακάλυψε τον αστεροειδή Εσπερία, και πέντε χρόνια αργότερα απέδειξε ότι η βροχή διαττόντων αστέρων ή μετεωριτών έχει τροχιά παρόμοια με ορισμένους κομήτες, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι δεν είναι παρά υπολείμματα κομητών. Συγκεκριμένα, υπολόγισε ότι οι Περσείδες είναι υπολείμματα του κομήτη Swift-Tuttle, που ανακαλύφθηκε το 1862 και οι Λεοντίδες του κομήτη 55P/Tempel-Tuttle.
Διακρίθηκε επίσης για τη μελέτη του πάνω σε αστρικά συστήματα που αποτελούνται από δύο αστέρια, ενώ πραγματοποίησε εκτεταμένες μελέτες και για τον Ερμή και την Αφροδίτη. Από τις παρατηρήσεις του για αυτούς τους δύο πλανήτες, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι περιστρέφονται γύρω από τον άξονά τους με τον ίδιο ρυθμό που περιστρέφονται γύρω από τον Ηλιο, διατηρώντας έτσι πάντα τη μία πλευρά στραμμένη προς τον Ηλιο.
Η άποψη αυτή ήταν γενικά αποδεκτή μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1960, οπότε τα προηγμένα ραντάρ και οι διαστημικοί ανιχνευτές έδωσαν διαφορετικά δεδομένα. Ο Σκιαπαρέλι ασχολήθηκε εκτεταμένα και με τον Αρη. Μελετούσε λεπτομερώς τον πλανήτη για πολύ καιρό, καθώς είχε αναλάβει το έργο της σύνταξης του πρώτου χάρτη του. Ενας ισχυρισμός του, ωστόσο, έμελλε να προκαλέσει πολλές και έντονες συζητήσεις. Συγκεκριμένα, στις 5 Σεπτεμβρίου 1877, υποστήριξε ότι ανακάλυψε μυστηριώδη «κανάλια» που διέσχιζαν την επιφάνειά του. Η παρατήρηση του πλανήτη έγινε όταν ο Αρης και ο Ηλιος βρίσκονταν σε δύο ουράνια σημεία διαμετρικά αντίθετα από τη Γη. Αποτέλεσμα τούτου ήταν ο Ιταλός αστρονόμος να πιστέψει ότι είχε παρατηρήσει στην επιφάνεια του πρώτου κάποιες γραμμικές δομές, τις οποίες ονόμασε «κανάλια».
Σύντομα άρχισε να εξετάζεται η πιθανότητα αυτά τα κανάλια να ήταν τεχνητά, κάτι που με τη σειρά του θα αποτελούσε απόδειξη της ύπαρξης ζωής στον κόκκινο πλανήτη. Αυτή η πίστη, ωστόσο, δεν ήταν αποκλειστικά έργο του Σκιαπαρέλι.
Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε η μετάφραση του όρου “canali” στα αγγλικά˙ χρησιμοποιήθηκε η λέξη “canals” (που υποδηλώνει τεχνητή κατασκευή) αντί για τη λέξη “channels” (που υποδηλώνει μια διαμόρφωση του εδάφους που μπορεί να είναι και φυσική).
Παρ’ όλα αυτά, είχε ήδη προκληθεί πλήθος αντιπαραθέσεων. Στις λαϊκές μάζες αναπτύχθηκαν κάθε είδους φαντασιώσεις. Στους επιστημονικούς κύκλους, από την άλλη, υπήρξαν αστρονόμοι που υποστήριζαν τη θεωρία της ύπαρξης νοήμονος ζωής στον Αρη, όπως ο Πέρσιβαλ Λόουελ, και άλλοι που τάχθηκαν εναντίον της, όπως οι Βιντσέντζο Τσερούλι και Εντουαρντ Μόντερ, οι οποίοι υποστήριξαν ότι επρόκειτο για οφθαλμαπάτες.
Τέλος στη διαμάχη δόθηκε μετά τις πρώτες εικόνες του Αρη, που τραβήχτηκαν από το Mariner 4 το 1965, οι οποίες απέδειξαν ότι τα «κανάλια» που είχε ανακαλύψει ο Σκιαπαρέλι ήταν πράγματι οπτικές ψευδαισθήσεις και δεν υπήρχε καμία ένδειξη για ζωή στον κόκκινο πλανήτη. Μετά τη συνταξιοδότησή του, ο Σκιαπαρέλι μελέτησε την αστρονομία των αρχαίων Εβραίων και Βαβυλωνίων. Από τη ζωή έφυγε τον Ιούλιο του 1910 σε ηλικία εβδομήντα πέντε ετών.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου