Για μια Φυσική που εμπνέει, όχι που αποθαρρύνει

Επειδή η συζήτηση και οι αντιπαραθέσεις για τα φετινά θέματα Φυσικής συνεχίζονται, αναδημοσιεύω το σχόλιο που είχε γράψει πριν από δύο χρόνια στο προφίλ μου ο Christos Touramanis, καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ, με σημαντική διεθνή επιστημονική πορεία στην Πειραματική Φυσική Υψηλών Ενεργειών και συμμετοχή σε μεγάλα ερευνητικά προγράμματα του CERN.
Το σχόλιό του:
«Τα θέματα αυτά στις Πανελλήνιες εξετάσεις δεν εξετάζουν ούτε την κριτική σκέψη, ούτε τη βαθύτερη κατανόηση της φύσης. Αποτελούν διαγωνισμό δεξιοτεχνίας που χρειάζεται και χρόνο και ηρεμία, ένα Σαββατοκύριακο για να το απολαύσει κάποιος και μάλιστα με παρέα (ομαδική άσκηση).
Το θέμα με το σχήμα που προκαλεί ζαλάδα σε εξετάσεις με στενό χρονικό περιθώριο και φοβερή πίεση, αφού κρίνεται το μέλλον των παιδιών, αποτελεί έκφραση σαδισμού, και αυτή είναι η ηπιότερη έκφραση που μπορώ να βρω. Το να κρύψω τη συχνότητα μέσα σε έναν τύπο δεν εξετάζει αν ο μαθητής καταλαβαίνει πώς δουλεύει το μέλαν σώμα, αλλά ποιος έχει γερά νεύρα, ψυχραιμία και είναι καλός στο κυνήγι θησαυρού.
Εάν εγώ στον Ηλεκτρομαγνητισμό του τρίτου έτους βάλω τέτοια θέματα-σπαζοκεφαλιές, ο εξωτερικός εξεταστής του τμήματος θα μου τα γυρίσει πίσω. Η σαφήνεια και η καθαρότητα στις ερωτήσεις είναι απαιτούμενο στα θέματα που βάζουμε.
Τα άλλα είναι εκβιασμός της κοινωνίας ώστε να ακουμπάει τις οικονομίες της, συχνά αιματηρές, στα φροντιστήρια. Απωθεί τα παιδιά, αφού εξαφανίζει την ομορφιά της Φυσικής κάτω από σχολαστικισμούς και βυζαντινισμούς.»
Το σχόλιο αυτό, κατά τη γνώμη μου, τα λέει όλα.
Αν το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι λίγες σχολές συγκεντρώνουν πολύ υψηλή ζήτηση, όπως οι Ιατρικες σχολες και ορισμένα τμήματα του ΕΜΠ, τότε ας βρεθούν λύσεις γι' αυτό. Δεν μπορεί όμως το τίμημα να το πληρώνουν κάθε χρόνο όλοι οι μαθητές και οι οικογένειές τους, με ατελείωτες ώρες φροντιστηριακης προετοιμασίας και τεράστιο οικονομικό κόστος για να αντιμετωπίσουν θέματα που συχνά δοκιμάζουν περισσότερο την εξοικείωση με μαθηματικά τεχνάσματα παρά την ουσιαστική γνώση της Φυσικής.
Και εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα: η κοινότητα των φυσικών οφείλει να υπερασπιστεί την επιστήμη της, τους αποφοίτους των τμημάτων Φυσικής που εχουν υψηλο ποσοστο ανεργιας και κυριως τους μαθητές που επιλέγουν να τη σπουδάσουν.
Οι χημικοί το έχουν καταφέρει πολύ καλυτερα και μπραβο τους. Μέσα από τη συλλογική τους εκπροσώπηση και το θεσμικό τους όργανο, την ΕΕΧ που ειναι ΝΠΔΔ (οι φυσικοί θυμιζω δεν εχουν εκπροσωπους, δεν εχουν επιμελητηριο), υπερασπίζονται την επιστήμη τους, τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων τους και την ποιότητα της διδασκαλίας της Χημείας.
Ας το κανουμε όπως οι χημικοί λοιπον.
Η Φυσική είναι μία από τις ομορφότερες επιστήμες, για μενα ειναι η ομορφότερη επιστήμη ολων. Δεν της αξίζει να ταυτίζεται με μαθηματικές σπαζοκεφαλιές χωρις κανενα φυσικό νοημα, με υπερβολές και εξετάσεις που θυμιζουν διαγωνισμους φυσικής που απομακρύνουν τους νέους από αυτήν. Της αξίζει μια εκπαιδευτική και εξεταστική διαδικασία που να αναδεικνύει την ουσία της φυσικής, να αναδεικνυει το πειραμα και ετσι να προσελκύει περισσότερους νέους στα Τμήματα Φυσικής. Μια εξεταστικη διαδικασια που να υπηρετεί πραγματικά την επιστήμη και την κοινωνία.