Η έκλειψη Ηλίου που έκανε τον Αϊνστάιν διάσημο σε όλο τον κόσμο

 

Η έκλειψη Ηλίου που έκανε τον Αϊνστάιν διάσημο σε όλο τον κόσμο

Άνθρωποι σε διάφορα μέρη του κόσμου ετοιμάζονται να παρατηρήσουν μια εντυπωσιακή έκλειψη Ηλίου. Γνωρίζατε όμως ότι μια ολική έκλειψη Ηλίου το 1919 έδωσε τη δυνατότητα να ελεγχθεί πειραματικά η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν;

Σύμφωνα με τη θεωρία, που είχε δημοσιευθεί λίγα χρόνια νωρίτερα, η παρουσία του Ήλιου θα έπρεπε να επηρεάζει τη φαινόμενη θέση των άστρων που παρατηρούνται κοντά του στον ουρανό. Η μάζα του Ήλιου προκαλεί καμπύλωση του χωροχρόνου και, κατά συνέπεια, εκτροπή της πορείας του φωτός που προέρχεται από μακρινά άστρα. Υπό κανονικές συνθήκες, όμως, το φαινόμενο δεν μπορούσε τότε να παρατηρηθεί, επειδή η έντονη λαμπρότητα του Ήλιου δεν επιτρέπει να διακρίνουμε τα άστρα που εμφανίζονται πολύ κοντά του στον ουρανό.

Ο Βρετανός αστροφυσικός Arthur Stanley Eddington αποφάσισε να αξιοποιήσει την ολική έκλειψη Ηλίου της 29ης Μαΐου 1919. Κατά την ολικότητα, η Σελήνη θα κάλυπτε πλήρως τον φωτεινό δίσκο του Ήλιου, επιτρέποντας τη φωτογράφιση και τη μέτρηση των φαινόμενων θέσεων των άστρων γύρω του.

Για τον σκοπό αυτό οργανώθηκαν δύο αποστολές: η μία, με επικεφαλής τον Eddington, στο νησί Πρίνσιπε, στα ανοικτά της δυτικής Αφρικής, και η δεύτερη στο Sobral της Βραζιλίας, υπό τον Andrew Crommelin και τον Charles Davidson. Οι αποστολές οργανώθηκαν υπό την καθοδήγηση του Frank Watson Dyson, τότε Astronomer Royal.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το φως των άστρων πράγματι εκτρεπόταν καθώς περνούσε κοντά στον Ήλιο, με μετρήσεις συμβατές με την πρόβλεψη της Γενικής Σχετικότητας. Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων έκανε τεράστια διεθνή εντύπωση και συνέβαλε αποφασιστικά στο να γίνει ο Albert Einstein, μέχρι τότε γνωστός κυρίως στους επιστημονικούς κύκλους, μια παγκόσμια επιστημονική προσωπικότητα.

Σήμερα, λοιπόν, καθώς στρέφουμε το βλέμμα μας προς τον ουρανό για την έκλειψη —πάντα με τα κατάλληλα πιστοποιημένα γυαλιά προστασίας για την παρατήρηση του Ήλιου— αξίζει να θυμηθούμε τον Eddington και την ιστορική έκλειψη του 1919, όταν ένα εντυπωσιακό ουράνιο φαινόμενο έδωσε την ευκαιρία να ελεγχθεί μία από τις σημαντικότερες θεωρίες της σύγχρονης φυσικής.

Πηγη κειμενου EGO & the Virgo Collaboration

Πηγή εικόνας: ESO/Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl/F. W. Dyson, A. S. Eddington & C. Davidson