Voyager 1: Το ιστορικό ορόσημο των 26 δισ. χιλιομέτρων στο πιο μακρινό ταξίδι της ανθρωπότητας
Σχεδόν 49 χρόνια ταξιδεύει αδιάκοπα στο Διάστημα, έχοντας αφήσει πίσω του τους πλανήτες του Ηλιακού μας Συστήματος και συνεχίζοντας την πορεία του στο άγνωστο. Το Voyager 1 της NASA, το πιο απομακρυσμένο ανθρώπινο κατασκεύασμα από τη Γη, ετοιμάζεται να κατακτήσει ακόμη ένα εντυπωσιακό ορόσημο: να φτάσει σε απόσταση τόσο μεγάλη, ώστε το φως να χρειάζεται ένα ολόκληρο 24ωρο για να τη διανύσει.
Σύμφωνα με τη NASA, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, στις 10:16 ώρα Γκρίνουιτς, το ιστορικό διαστημικό σκάφος θα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 26 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, δηλαδή μία «ημέρα φωτός».
Το Voyager 1 κινείται με ταχύτητα σχεδόν 61.000 χιλιομέτρων την ώρα μέσα στο σχεδόν απόλυτο κενό του Διαστήματος. Και παρά την τεράστια απόσταση που το χωρίζει πλέον από τον πλανήτη μας, εξακολουθεί να επικοινωνεί με τους επιστήμονες που παρακολουθούν την πορεία του.
«Το θεωρώ ένα τεχνολογικό ορόσημο, που σηματοδοτεί την εκπληκτική μακροβιότητα του Voyager 1, αλλά και ένα τεχνολογικό επίτευγμα, καθώς εξακολουθούμε να μπορούμε να επικοινωνούμε μαζί του σε αυτή την απόσταση», εξηγεί στο Reuters ο αστροφυσικός Aλαν Κάμινγκς, ανώτερος ερευνητής στο Εργαστήριο Διαστημικής Ακτινοβολίας του Caltech, ο οποίος συμμετέχει στο πρόγραμμα Voyager από το 1973.
Τι σημαίνει «μία ημέρα φωτός»
Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος της απόστασης, αρκεί να αναλογιστεί ότι το φως, το οποίο ταξιδεύει με ταχύτητα περίπου 300.000 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, χρειάζεται 24 ώρες για να καλύψει τα περίπου 26 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα που θα χωρίζουν το Voyager 1 από τη Γη.
Πιο γνωστή μονάδα μέτρησης των κοσμικών αποστάσεων είναι το έτος φωτός, δηλαδή η απόσταση που διανύει το φως μέσα σε έναν χρόνο και αντιστοιχεί σε περίπου 9,5 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα.
Για παράδειγμα, τα τρία άστρα που αποτελούν το σύστημα του Aλφα Κενταύρου, τα πλησιέστερα στο Ηλιακό μας Σύστημα, βρίσκονται σε απόσταση περίπου 4,24 ετών φωτός.
Δύο διαστημόπλοια που άλλαξαν όσα γνωρίζαμε για το Ηλιακό Σύστημα
Η ιστορία των Voyager ξεκίνησε το 1977, όταν η NASA εκτόξευσε δύο σχεδόν πανομοιότυπα διαστημικά σκάφη, με αποστολή να εξερευνήσουν τους εξωτερικούς πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος.
Το Voyager 2 εκτοξεύθηκε πρώτο, ενώ το Voyager 1 ακολούθησε στις 5 Σεπτεμβρίου 1977, από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα, με έναν πύραυλο Titan IIIE-Centaur. Παρότι ξεκίνησε 16 ημέρες αργότερα, το Voyager 1 κατάφερε να προσπεράσει το δίδυμό του μέσα σε λίγους μήνες.
Κατά τη διάρκεια της αποστολής του, έστειλε στη Γη πολύτιμα δεδομένα για τον Δία, τον Κρόνο και τους δορυφόρους τους.
Ανακάλυψε έναν λεπτό δακτύλιο γύρω από τον Δία και δύο άγνωστους μέχρι τότε δορυφόρους του, τη Θήβη και τη Μήτιδα. Στη συνέχεια, εντόπισε πέντε νέους δορυφόρους του Κρόνου, καθώς και ακόμη έναν δακτύλιό του, τον λεγόμενο δακτύλιο G.
Το Voyager 2 ακολούθησε διαφορετική διαδρομή, προκειμένου να επισκεφθεί τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα. Σύμφωνα με τον Κάμινγκς, αναμένεται να φτάσει και αυτό σε απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη τον Νοέμβριο του 2035.
Το Voyager 1 πέρασε το εξωτερικό όριο της ηλιόσφαιρας το 2012, εισερχόμενο στο διαστρικό Διάστημα. Η ηλιόσφαιρα είναι μια προστατευτική «φυσαλίδα» σωματιδίων και μαγνητικών πεδίων που δημιουργεί ο Ηλιος.
Εκεί, το σκάφος συνέχισε να συλλέγει επιστημονικά δεδομένα, καταγράφοντας για πρώτη φορά τα ενεργειακά φάσματα γαλαξιακών κοσμικών ακτίνων χαμηλής ενέργειας, τα οποία δεν μπορούν να παρατηρηθούν μέσα στην ηλιόσφαιρα εξαιτίας της επίδρασης του ηλιακού ανέμου.
«Αυτό ήταν το Αγιο Δισκοπότηρο της φυσικής των κοσμικών ακτίνων χαμηλής ενέργειας», αναφέρει ο Κάμινγκς.
Το Voyager 2 εισήλθε στο διαστρικό Διάστημα το 2018.
Ο επιστήμονας που αφιέρωσε 53 χρόνια στο Voyager
Για τον Αλαν Κάμινγκς, η αποστολή Voyager δεν είναι απλώς ένα επιστημονικό πρόγραμμα, αλλά το σημαντικότερο μέρος της επαγγελματικής του ζωής.
Η συμμετοχή του ξεκίνησε σχεδόν τυχαία, όταν ένα πείραμα με αερόστατο, το οποίο αποτελούσε μέρος της διδακτορικής του διατριβής στο Caltech, δεν εξελίχθηκε όπως αναμενόταν.
Το αερόστατο, που μετέφερε εξοπλισμό για τη μελέτη των κοσμικών ακτίνων, επρόκειτο να προσγειωθεί στον βόρειο Καναδά. Αντί γι’ αυτό, πραγματοποίησε μιάμιση περιστροφή γύρω από τη Γη και τελικά κατέληξε στη Σοβιετική Ενωση, όπου καταστράφηκε.
Η αποτυχία του πειράματος αποδείχθηκε καθοριστική για την καριέρα του.
«Η απώλεια του αερόστατου ήταν τυχερή για μένα, καθώς η αποστολή Voyager αποτέλεσε τη ραχοκοκαλιά της καριέρας μου. Εργάζομαι σε αυτήν και αναλύω δεδομένα της εδώ και 53 χρόνια», λέει.
Εντάχθηκε στην επιστημονική ομάδα σε ηλικία 29 ετών. Σήμερα είναι 82.
Ενα χρυσό μήνυμα από τη Γη προς το άγνωστο
Τα δύο Voyager μεταφέρουν, εκτός από επιστημονικά όργανα, και ένα ιδιαίτερο αντικείμενο: τον περίφημο Χρυσό Δίσκο (Golden Record), ένα μήνυμα της ανθρωπότητας προς οποιαδήποτε νοήμονα εξωγήινη μορφή ζωής ενδέχεται κάποτε να συναντήσει τα διαστημικά σκάφη.
Πρόκειται για έναν χάλκινο δίσκο με επίστρωση χρυσού, διαμέτρου 30,5 εκατοστών, στον οποίο έχουν αποτυπωθεί εικόνες και ήχοι που επιχειρούν να αφηγηθούν την ιστορία και τον πολιτισμό της Γης.
Ανάμεσά τους βρίσκονται το «Johnny B. Goode» του Τσακ Μπέρι, η Πέμπτη Συμφωνία του Μπετόβεν, παραδοσιακά τραγούδια των Αβορίγινων της Αυστραλίας, καθώς και χαιρετισμοί σε 55 γλώσσες.
Ο δίσκος περιλαμβάνει ακόμη οδηγίες για τον εντοπισμό της Γης, μια επιλογή που έχει προκαλέσει προβληματισμό σε ορισμένους επιστήμονες, λόγω του ενδεχομένου να πέσει στα χέρια εχθρικών εξωγήινων όντων.
Ο Κάμινγκς, πάντως, δεν συμμερίζεται αυτές τις ανησυχίες.
«Εχω ακούσει αυτή την ανησυχία κάποιες φορές όλα αυτά τα χρόνια, αλλά ποτέ δεν με προβλημάτισε. Είναι μάλλον απίθανο να τον βρουν οι εξωγήινοι», σχολιάζει.
Με πληροφορίες από Reuters
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου