Βαρδάρης και στατικός ηλεκτρισμός

Σταύρος Κουκιόγλου

Χρόνια πολλά και ευτυχισμένο το νέο έτος με λίγη βασική και πρακτική φυσική Γ γυμνασίου και Β λυκείου.

Στην ανάρτηση δίνεται η εξήγηση για το αίσθημα που νιώθουμε -κυριως τον χειμώνα - όταν ακουμπάμε τους άλλους για χειραψία και ασπασμούς, όταν τρίβονται τα μπουφάν στο ύφασμα του καθίσματος του αυτοκινήτου και μετά ακουμπάμε την πόρτα του, όταν βγάζουμε τα μάλλινα πουλόβερ και ακούμε κ νιώθουμε τους σπινθήρες (στο σκοτάδι μπορείτε να τους δείτε σε ακρυλική κουβέρτα. Αστραπές από τα χέρια σας ελαφρώς πράσινες).

Ακόμα η ανάρτηση εξηγεί γιατί τα πειράματα του στατικού ηλεκτρισμού είναι δύσκολο ή αδύνατο να εκτελεστούν στην αρχή της ακαδημαϊκής χρονιάς ήτοι Σεπτέμβριο-Οκτώβριο, ενώ τον χειμώνα με Βαρδάρη η εκτέλεση κ η επιτυχία τους είναι βεβαία.

Χρόνια πολλά και ηλεκτρικά!!!

Σάκης Αρναούτογλου Sakis Arnaoutoglou

Βαρδάρης και στατικός ηλεκτρισμός: όταν ο ξηρός αέρας κάνει αισθητά τα ηλεκτρικά “χτυπήματα” στις χειραψίες. Τι επιπτώσεις έχει αυτός ο ξηρός αέρας στην υγεία μας και κυρίως στα μικρά παιδιά και όχι μόνο?

Ο στατικός ηλεκτρισμός είναι η συσσώρευση ηλεκτρικού φορτίου πάνω σε ένα σώμα, χωρίς να ρέει ρεύμα. Δεν έχει σχέση με την πρίζα, αλλά με ηλεκτρόνια που μεταφέρονται λόγω τριβής. Ένα πολύ γνώριμο παράδειγμα: σηκώνεσαι από τον καναπέ, πας να ακουμπήσεις το καλοριφέρ ή το αυτοκίνητο και νιώθεις ένα μικρό «τσακ» που καμιά φορά πονάει κιόλας.

Για να μη γίνεται αισθητός ο στατικός ηλεκτρισμός, παίζει μεγάλο ρόλο η υγρασία. Η υγρασία βοηθά τα φορτία να φεύγουν σιγά-σιγά. Όταν όμως ο αέρας είναι πολύ ξηρός, τα φορτία δεν διαφεύγουν και συσσωρεύονται πάνω μας.

Ο Βαρδάρης είναι ένας δυνατός (κρύος το χειμώνα και ζεστός το καλοκαίρι) πολύ ξηρός βόρειος άνεμος που κατεβαίνει απο το εσωτερικο των Βαλκανίων προς τη Θεσσαλονίκη και στεγνώνει έντονα την ατμόσφαιρα. Έτσι πέφτει η υγρασία και χάνεται ο φυσικός μηχανισμός «εκτόνωσης». Ταυτόχρονα αυξάνεται η τριβή: τα ρούχα τρίβονται μεταξύ τους, τα παπούτσια στο έδαφος, τα μαλλιά στον αέρα. Το σώμα φορτίζεται και, επειδή ο αέρας είναι ξηρός, το φορτίο μένει.

Όταν μετά ακουμπήσεις κάτι μεταλλικό, όπως το καλοριφέρ, την πόρτα του αυτοκινήτου ή το καρότσι στο σούπερ μάρκετ, το φορτίο βρίσκει απότομα διέξοδο και νιώθεις το μικρό ηλεκτρικό «χτύπημα» και κάπως έτσι εξηγείται γιατί κάποιες χειραψίες αυτές τις μέρες έχουν… περισσότερη ενέργεια απ’ όση περιμέναμε.

Γι’ αυτό κολλάνε τα ρούχα, σηκώνονται τα μαλλιά και κάθε άγγιγμα σε μέταλλο γίνεται… απρόβλεπτο.

Και αυτό θα συνεχιστεί και τις επόμενες ημέρες, όσο ο Βαρδάρης επιμένει. Με λίγα λόγια, η Θεσσαλονίκη λειτουργεί σαν ένα μικρό εργαστήριο στατικού ηλεκτρισμού.

Πώς το μειώνουμε; Λίγη υγρασία στο σπίτι βοηθά, για παράδειγμα με ένα μπολ νερό κοντά στο καλοριφέρ, στέγνωμα λίγων ρούχων μέσα στο σπίτι ή έναν απλό υγραντήρα, κάτι που, όπως λένε και οι γιατροί, βοηθά παράλληλα και τη μεμβράνη της μύτης να μη ξεραίνεται. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί όταν η μεμβράνη στεγνώνει, μειώνεται η άμυνα του οργανισμού: δεν φιλτράρονται σωστά σκόνη, ιοί και μικρόβια. Και όταν έξω έχουμε ξηρό αέρα από τον Βαρδάρη και μέσα ακόμη πιο ξηρό αέρα από τη θέρμανση, δημιουργούνται συνθήκες, που ευνοούν πολύ τις ιώσεις.

Μέχρι να κοπάσει λοιπόν ο Βαρδάρης, αν σε «χτυπάει» το καλοριφέρ, το αυτοκίνητο ή ακόμη και μια χειραψία, δεν είναι ιδέα σου. Είναι απλώς φυσική… σε βόρειο mode Θεσσαλονίκης.

Νεότερα για το πότε θα κοπάσει εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=aLEZhT23tF0 και νεά προγνωση σύντομα μέσα από ΄τη σελίδα μου και μέσα απο το κανάλι μου στο youtube. Mε εκτίμηση Σάκης Αρναούτογλου